كرم‌كتاب

معرفى كتاب «هرى‌پاتر و حفره‌اسرار»

نام‌كتاب: هرى پاتر و حفره اسرار
نويسنده: جى.كى.رولينگ
مترجم: ويدا اسلاميه
ناشر: كتابسراى تنديس
نوبت‌چاپ: اول تابستان 1379
شمارگان: 2000 نسخه
قيمت: 19000 ريال
تعداد صفحه: 381
شابك: 5-04-5757-964

بدون شك در دو سال اخير، پر سر و صدا ترين كتاب در بازار كتاب‌هاى داستان، كتاب‌هاى معروف «هرى پاتر» اثر «جى.كى. رولينگ» بوده‌اند. و صد البته به مناسبت همين معروفيت دوستان و دشمنان زيادى پيدا كرده است. من بدون شك يكى از دوستداران اين كتاب محسوب مى‌شوم. بعنوان نمونه بايد عرض كنم كه كتاب دوم اين سرى يعنى «هرى‌پاتر و حفره‌اسرار» را براى بار ششم است كه مطالعه مى‌كنم. البته براى بار ششم آن هم در عرض دو سال يكم خسته‌كننده است! اما اينبار كتاب را به مناسبت اكران فيلمش خواندم، تا با ديدن فيلم بتوانم مقايسه دقيق انجام دهم.
اما به پردازيم به اصل مطلب. اگر منتظريد من در اينجا خلاصه‌اى از داستان را بياورم، سخت در اشتباه هستيد، چون به نظر من «هرى‌پاتر و حفره اسرار» كتابى است كه حتماً بايد خودتان بخوانيد و لذت ببريد. در اين روزگار كمتر چنين آثارى بوجود مى‌آيد. بنابراين آن را از دست ندهيد. در ضمن اگر شما از آن افرادى هستيد كه فكر مى‌كنيد، با ديدن فيلم «هرى‌پاتر و حفره‌اسرار» از لذت خواندن داستان نيز بهره مى‌بريد سخت در اشتباه هستيد، چون احتمالاً (من هنوز فيلم دوم هرى‌پاتر را نديدم) در اين فيلم نيز مثل فيلم اول، كارگردان و دست‌اندركاران تهيه فيلم نمى‌توانند آن ساعات دلهره‌آور و مهيجى كه خواننده كتاب با خواندن آن لذت مى‌برد، در فيلم به تصوير بكشند.
كتاب‌هاى هري‌پاتر جادو انسان را واقعاً جادو مى‌كنند. هر چند كتاب بعنوان كتاب كودك و نوجوان به چاپ رسيد، ولى خيلى زود همه‌گير شد. (اين را شما از روى گزارش‌ها و نقدهاى كه در مورد آن نوشته مى‌شود مى‌توانيد مشاهده كنيد) تجربه شخصى من در اين مورد جالب بود. عادت من اين است كه هر وقت از زندگى خاكسترى و روزمرگى خسته مى‌شوم، سرى به دنياى نوجوانان مى‌زنم و با خواندن يك يا دو كتاب خوب مجدداً سرحال و شاد مى‌شوم. (به نظر من كه اين كتاب‌ها اگر خوب باشد، از هر قرص ضد افسردگى هم بهتر است. مى‌گويد نه! خودتان امتحان كنيد). در هر صورت تقريباً دوسال پيش بود كه سرى به كتاب‌فروشى‌ها زدم. كتاب «هرى پاتر و حفره‌اسرار آميز» كه روى قفسه كتاب نوجوانان قرار داشت، به خاطر انتخاب عكس نامناسب روى جلدش توجه‌ام را جلب كرد! اما مطلب اصلى در پشت جلد كتاب نوشته شده بود، بيايد با هم يكبار آن را مرور كنيم:
«هرى پاتر محبوب‌ترين كودك هفته
اين روزها هرى پاتر بدل به مهمترين و جنجالى‌ترين كاراكتر دنياى كتاب و حتى دنياى هنر شده چرا كه جلد چهارم اين سرى كتاب به نام «هرى پاتر و فنجانى از آتش» با فروش بى‌سابقه خود ركوردهاى جديدى را خلق كرده و از سوى ديگر سرانجام تركيب نهايى هنرپيشه‌گان فيلمى بر اساس جلد سوم اين سرى كتاب مشخص شد. فروش كتاب در كتابفروشى‌ها سراسر ايالات متحده از ساعت 12 نيمه‌شب يكشنبه آغاز شد و با توجه به چاپ 3/8 ميليون نسخه و توزيع آن، برخى از كتابفروشى‌ها با كمبود كتاب روبه‌رو شده‌اند و انتشارات SHOLASTIC ناشر آن اعلام نموده كه در چند ماه آينده حدود 2 ميليون نسخه ديگر از اين كتاب 25/95 دلارى را روانه بازار كند. در همين حال كتابفروشى بارنزو نوبل با فروش 502 هزار نسخه از اين كتاب در طول يك روز ركورد جديدى را در تاريخ كتاب بر جاى گذاشت كه فروش حدود صد هزار نسخه آن از طريق سفارش اينترنتى صورت گرفته ...
روزنامه بهار 23 تير 1379


هرى پاتر جوانان غرب را كتاب‌خوان كرد
در هفته گذشته نيز سه كتاب «جى‌.كى‌رولينگ» به نام‌هاى «هرى پاتر و اتاق مخفى»، «هرى پاتر و سنگ جادو» و «هرى‌ پاتر و زندانى آزكابان» در صدر كتاب‌هاى پر فروش كشورهاى انگليسى زبان بود.
تنها در آمريكا بيش از 5 ميليون جلد گالينگور و ميليون‌ها نسخه جلد شميز اين كتاب به فروش رفته است.
والدين آمريكايى با حيرت مى‌گويند كه فرزندان آنها بازى‌هاى‌ كامپيوترى را كنار گذاشته و كتاب‌خوان شده‌اند.
ماجراى كتاب‌هاى رولينگ از اينجا آغاز مى‌شود كه پسر بچه يتيمى به نام «هرى پاتر» كه يازده‌سال از عمرش را با عمه و شوهر عمه خبيثش گذرانده، ناگهان با جغدى برخورد مى‌كند. جغد او را براى تحصيل به مدرسه جادوگرها دعوت مى‌كند. هرى‌پاتر به آن مدرسه مى‌رود و با ماجراهاى عجيب و باور نكردنى روبه‌رو مى‌شود.
روزنامه آفتاب امروز 27 مهر 1378

بازار كتاب دنيا در تسخير جادوى هرى‌پاتر
هرى‌پاتر، پسر دوازده، سيزده ساله‌اى كه ظرف كمتر از دو سه سال روياهاى بسيارى از كودكان دنيا را تسخير كرد قرار بود با بازگشت خود به بيش از يك سال تخيل و رويا بافى كودكانى كه در مورد داستان جديد او حرف‌ها زده و حكايت‌ها خلق كرده بودند، پايان دهد.
هفته‌نامه گوناگون 23 تير 1379»

وقتى اين مطالب را مى‌خواندم، با خودم فكر مى‌كردم واقعاً چه چيزى باعث شده است كه كودكان آمريكائى كه در محيطى پر از وسايل سرگرمى از قبيل تلويزيون، ويدئو، كانال‌هاى‌ماهواره‌، سينما، بازى‌هاى كامپيوترى و اينترنت قراردارند، همه چيز را به كنار بيندازند و شروع به كتاب‌خواندن بكنند! كنجكاوى مثل خوره به جانم افتد و من در دام هرى‌پاتر افتادم!
ماجرا از وقتى‌ جالبتر شد كه بعد از خواند كتاب جالب «هرى‌پاتر و حفره اسرار» شروع كردم به توصيه آن به هر كى‌ مى‌رسيدم. توجه كنيد وقتى كتاب را به زور به يك مهندس سى‌ساله كه در طول عمرش عادت نداشته است به غير كتاب درسيش، كتاب ديگر بخواند، مى‌دادم، چه قيافه‌اى مى‌گرفت و مى‌گفت: «اين كه كتاب بچه‌ها است!» اما جالبتر قيافه من بود وقتى كه فردا صبح همان آقاى مهندس با چشمانى‌ پف كرده و قيافه‌اى خواب‌آلود مى‌آمد و از من سراغ كتابفروشى را مى‌گرفت كه مى‌توانست بقيه داستان‌هاى هرى‌پاتر را بخرد. (به اين نتيجه معقولانه رسيده بود كه حتماً بايد يك نسخه براى خودش داشته باشد!)
تقريباً از بين ده‌ها نفرى كه كتاب هرى‌پاتر را به آنها دادم. بدون توجه به سن و سال و خوى اخلاقشان، همه از اين كتاب تعريف و تمجيد كردند و جالبتر آنكه همه به دنبال بقيه ماجرا مى‌گشتند! (اگر بخواهم حقيقت را بگويم، در ميان اين همه، فقط يك نفر بود كه سر ذوق نيامد!) بسيارى از آنها الان جزو طرفداران سرسخت هرى‌پاتر شده‌اند و گروهى نيز الان به جمع كتاب‌خوان‌ها پيوسته‌اند. و من از اين بابت بايد واقعاً از «جى.كى. رولينگ» تشكر كنم.

خوب حالا بيايم ببينيم چرا اين كتاب اينچنين جادو مى‌كند:
داستان‌هاى كمى هستند كه مورد توجه تمام افراد قرار بگيرند. اما «جى.كى.رولينگ» ثابت كرد كه هنوز نسل نويسند‌گان خوشبختى كه مى‌توانند چنين داستان‌هاى بيافريند، منقرض نشده است. اينكه هرى پاتر و نويسنده گمنامش چطور يك دفعه به شهرت رسيدن، بماند براى بعد. اما بيايد در اين نقد نگاهى به دلايل محبوبيت هرى پاتر داشته باشيم. جالب است كه اين نوع داستان‌ها معمولاً تم جدال بين خوبى و بدى را بتصوير مى‌كشند و شما مانند آن را در افسانه‌هاى هر ملت، كه بعنوان چكيده و برگزيده فرهنگ آن ملت در طول تاريخ مطرح هستند، مى‌بينيد. اگر به طيف خواننده افسانه‌ها توجه كنيد، مى‌بينيد كه تمام اقشار جامعه را در بر مى‌گيرند. از كودكان تا پيران از جاهلان تا خردمندان، مردان، زنان، پسران و دختران همه و همه از خواندن يك افسانه لذت مى‌برند. و هر كس به فرا خور حال خودش از افسانه برداشت ويژه‌اى دارد و از ميان قهرمانان افسانه‌ها يكى را بعنوان قهرمان شخصى خود بر مى‌گزيند.
داستان‌هاى هرى پاتر در واقع يك داستان ساده نيست، بلكه داستان پيچيده‌اى است كه از تركيب چندين تم داستانى محبوب تشكيل شده است. وقتى شما كتاب را مى‌خوانيد بنا به فراخور سن و سال و منش خود جذب يكى از اين تم‌ها مى‌شويد. بيايد به اين تم‌ها بپردازيم.
1- جدال خوبى و بدى
همانطور كه در ابتدا اشاره كرديم، يكى از تم‌هاى اصلى اين داستان، جدال هميشگى خوب و بد است. در اين داستان رهبرى بدها به عهده «اسمش نبر» يا همان «لرد ولدمورت» است و رهبرى خوب‌ها به عهده «پروفسور دامبلدور» است. و در اين ميان هرى پاتر بعنوان قهرمان اصلى داستان نقش سربازى را دارد كه در مكان و لحظه حساس قرار دارد. اين سرباز هر چند در گروه خوب‌هاست و مورد حمله رهبر بدها قرار دارد ولى به نوعى سرگردان است و نمى‌داند آيا واقعاً به گروه‌ خوب‌ها تعلق دارد يا به گروه بدها. و هر چند همواره رهبر بدها از او بسيار قوى‌تر است، اما هر بار اوست كه پيروز مى‌شود.
اين تم داستان، يكى از قديمى‌ترين تم‌هاى داستان است. و بايد قبول كرد كه محبوب‌ترين آنها. اين تم در اكثر افسانه‌ها مورد استفاده قرار گرفته است و كمتر قوم و ملتى را مى‌توانيد بيابيد كه چنين تمى در ميان افسانه‌هاى خود نداشته باشند. در دوران جديد نيز نمونه‌هاى موفق ديگرى از اين تم مشاهده شده است. مثلاً داستان فراموش نشدنى «ارباب‌حلقه‌ها» را در نظر بگيريد و يا فيلم‌ «بازگشت جداى» از مجموعه فيلم‌هاى جنگ‌ستارگان را بياد بياوريد.
2- جادو
جادو! واقعاً انسان را جادو مى‌كند. كتاب‌هاى كه به داستان‌هاى جادوئى مى‌پردازند همواره جذاب بوده‌اند. اگر در افسانه‌هاى خودمان نگاه بكنيم، بدون شك قبل از همه به ياد شاهنامه و «سيمرغ» و «زال» مى‌افتيم. داستان‌هاى هزار و يك شب، پر است جادو و جادوگرى، «سمك‌عيار» بسيارى از وقت خود را صرف مبارزه با جادوگران و حقه‌هاى آنها كرد. «اميرارسلان نامدار» مجبور شد براى رسيدن به «فرخ‌لقا» با ده‌ها جادوگر و طلسم مبارزه كند. در روزگار خودمان فكر مى‌كنم اسم بردن از نويسنده كتاب «كيمياگر»، «پائولو كوئلو» بى‌مناسبت نباشد.
به نظر من چيزى كه جادو را براى انسان جذاب مى‌كند، تخيل بى‌پايان و غير قابل پيشبينى بودن آن است. در داستان‌هاى جادوئى انسان نمى‌تواند صفحه آينده را پيش‌بينى كند، جادوگران قادرند هر كارى بكنند حتى كارهاى كه به خيال شما نرسد. در دنياى تكرارى و روزمرگى امروزى فكر مى‌كنم ما بيش از همه چيز به يك جادوگر احتياج داريم.
3- ماجراجوئى
بدون شك هرى‌پاتر يك ماجراجو است و داستان او، داستان يك ماجراجو! ماجرا‌جوهاى قديم مى‌بايست به سرزمين‌هاى دور و ناشناخته و يا دنياى ديگر سفر مى‌كردند ولى دنياى اسرارآميز و پر از ماجراى هر‌پاتر قلعه «هاگوارتز» است. «هاگوارتز» قلعه‌اى جادوى است كه هرى پاتر در آن مشغول ماجراجويست و اگر دقت كرده‌ باشيد، مانند ديگر داستان‌هاى ماجراجوئى شما در هر بار با يك قسمت از آن آشنا مى‌شويم. تازه مطمئن نيستيد كه با همان قسمت نيز به خوبى آشنا شده باشيد، چون قلعه جادوئى هر لحظه مى‌تواند تغيير كند!
4- زندگى شبانه‌روزى
يكى از تم‌هاى جالب داستانى كه در دو قرن اخير بيشتر به آن پرداخته شده است، داستان‌هاى شبانه‌روزى‌ها است. اين شبانه‌روزى‌ها مى‌توانند يك سربازخانه، دانشگاه، كالج و يا حتى يك مدرسه باشند. در اين تم داستانى شما همواره با يك قهرمان، دوستان قهرمان، استادان خوب و بدِ قهرمان، رقباى قهرمان، دشمنان داخلى قهرمان و دشمنان خارجى قهرمان برخورد مى‌كنيد. بسيارى از داستان‌هاى شبانه‌روزى‌ها ماندگار شدند. دوتاى كه الان در ذهن من است «سارى كورى» و «كلاس پرنده‌» است. ( همين جا توصيه مى‌كنم اگر اين دو تا را تا بحال نخوانده‌ايد، حتماً مطالعه كنيد. در ضمن از كتاب «شمال و جنوب» بخصوص دو كتاب اولش غافل نشويد.)
همانطور كه مشاهده مى‌كنيد داستان هرى پاتر نيز در يك شبانه‌روزى به نام «هاگوارتز» اتفاق مى‌افتد. و تمام عناصر مورد نياز زندگى در شبانه‌روزى‌ها را در خود دارد.
5- انتقام
داستان انتقام گرفتن نيز به نوعى از تم‌هاى بسيار قديمى ادبيات است كه در هرى‌پاتر هر چند نه به شدت، اما حضورى كمرنگ دارد. در اينگونه داستان‌ها معمولاً قهرمان ضعيفى داريم كه مى‌خواهد از دشمنى قوى انتقام بگيرد. و با كمك نيروى فكر، دوستان و كمى‌هم شانس بالاخره موفق مى‌شود. تم انتقام ممكن است، به انتقام يا بخشش ختم بشود. بايد منتظر ماند و ببينيم قهرمان «جى.كى.رولينگ» بالاخره كدام راه را انتخاب مى‌كند و چگونه انتقام مادر و پدر خود را مى‌گيرد.
6- نژادپرستى
يكى از تم‌هاى ديگر داستان تم، نژادپرستى و ضد نژادپرستى است. بدون شك آمريكا بعنوان جامعه‌اى نژادپرست كه به نوعى «توبه» كرده است در اين داستان الگوى «جى.كى.رولينگ» بوده است. به نوعى در كتاب هرى پاتر به وجود سه طبقه اشاره شده است.«جادوگران»، «مشنگ‌ها و مشنگ‌زاده‌ها» و «جن‌هاى خانگى» شايد برايتان جالب باشد كه بدانيد اين سه طبقه در آمريكا و تاريخ آمريكا به نوعى وجود داشته باشند. اشراف مهاجرت كرد از اروپا در واقع طبقه اول را تشكيل مى‌دادند، مردم عادى طبقه دوم و بردگان طبقه سوم.البته نمونه‌هاى اين اختلاف را در هر مملكتى مى‌توان يافت ولى با توجه به فرهنگ آمريكا و داستان‌هاى قوئى كه در اين مورد نوشته شده است فكر مى‌كنم «جى.كى.رولينگ» الگوى خود را از آمريكا اقتباس كرده است.

خوب حال با توجه به وجود اين تم‌ها در داستان، فكر مى‌كنم به دلايل محبوبيت داستان هرى‌پاتر پى‌برديم. اما نبايد از مهارت نويسنده غافل شويم. دانستن اجزاى و تركيب مناسب آنهاست كه كتاب هرى پاتر را از يك داستان ساده به يك داستان زيبا و همه‌گير تبديل كرده است. اين قلم توانائى «جى.كى.رولينگ» بوده است كه چنين قدرتمند توانسته است اين شش تم را به اندازه‌هاى مختلف با هم تركيب كرده و داستان مهيجى تهيه كند كه باب سليقه هر خواننده‌اى باشد.
در كنار اين شش تم، شخصيت‌پردازى بى‌نظير «جى.كى.رولينگ» نيز جالب است. رولينگ سعى نكرده است شخصيت‌ها عجيب و غريب درست كند. بلكه شخصيت‌هاى او، براى همه شخصيت‌هاى آشنائى‌ هستند. بنابراين شما به خوبى مى‌توانيد آنها را در ذهن خود تصور كنيد.
خانواده دورسلى در واقع مردمى‌ هستند كه شما را باور نكرده‌اند!
برعكس ويزلى‌ها مردمى هستند كه شما را باور كرده‌اند، هر چند قدرت زيادى ندارند.
رون مى‌توان بهترين دوست شما باشد، اگر مشكلاتش را درك كنيد و با اخلاقش كنار بيايد.
هرميون دوست درسخوان شما است، كه هميشه مورد تمسخرتان است مگر موقعى كه كارش داريد!
هاگريد عموى عجيبى است! با محبت و خشن
دامبلدور استاد يا معلم بزرگ شما است كه شما را باور كرده است.
اسنيپ استاد يا معلمى است كه شما را باور نكرده است.
دراكو مالفوى رقيب شماست و به طور حتم تمام بدى‌ها با اوست!
آقاى مالفوى پدر قدرتمند رقيب شماست!
فرد و جرج ويزلى دوستان شوخ و شنگ شما هستند! از بودن با آنها لذت مى‌بريد ولى با آنها هيچ چيز را نمى‌شود جدى گرفت!
لى جردن گزارشگر تلويزيونى است كه طرفدار تيم مورد علاقه شماست!
پرسى ويزلى برادر بزرگتر، مبصر، ترم بالائى دانشگاه و يا كسى است كه هميشه شما را امر و نهى مى‌كند!
جينى دوست دوران كودكى است كه چون هنوز به دوران رشد نرسيده است، با اكراه او را مى‌پذيريد ولى شايد چند سال بعد اينطور نباشد!
گيلدروى لاكهارت آدم موفق و خودنمائى است كه مى‌خواهيد سر به تنش نباشد! هر چند همه به شما توصيه مى‌كنند او را الگو قرار دهيد.
لوسيوس فاج يك آدم سياست‌مدار كامل!
مك گونگال بدون شك نظام مدرسه شما!

همانطور كه مى‌بينيد تمام اين افراد در زندگى شما حضور دارند بنابراين آنها را بياد مى‌آوريد و وقتى در كتاب با آنها سر و كله مى‌زنيد، دركشان مى‌كنيد و بعضاً از عاقبتشان خوشحال مى‌شويد.

خوب فكر مى‌كنم به اندازه كافى نوشتم. پس تا كتاب ديگرى،

شاد و كتاب‌خوان باشيد،
كرم كتاب

نویسنده : کرم کتاب : ٢:٥۸ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢٦ دی ،۱۳۸۱
Comments پيام هاي ديگران ()      لینک دائم